Yeni bir çalışan işe başladığında her şey ilk günle başlar. Karşılandığı ortam, kime soru sorabildiği, ilk haftalarda nasıl yönlendirildiği… Çoğu kuruluş bu süreci “oryantasyon” başlığı altında ele alır ve yeterli olduğunu düşünür. Oysa burada gözden kaçırılan önemli bir nokta vardır Bilgi vermek başka, bağ kurmak başka bir şeydir. Oryantasyon çalışana şirketi tanıtır; onboarding ise onu sürecin aktif bir parçası hâline getirir. Bu iki yaklaşım arasındaki fark doğru kurulmadığında, güçlü bir başlangıç yapmak zorlaşır.
Oryantasyon ve Onboarding Neden Aynı Şey Değildir?
Oryantasyon ve onboarding, sıkça karıştırılıp aynı sanılsa da, bu iki sürecin farklı amaç, kapsam ve çalışan etkisine sahip olması nedeniyle eş anlamlı kullanılmaları doğru değildir.
Oryantasyon, yeni başlayan kişiye şirketle ilgili temel bilgileri vermeyi hedefler. Çalışma saatleri, iç kurallar, kullanılan sistemler, yan haklar ve genel işleyiş bu sürecin parçasıdır. Genellikle kısa sürer ve herkes için aynı şekilde ilerler. Amaç, kişinin ilk günlerde zorlanmamasını sağlamaktır.
Onboarding ise çalışanın rolüne ve ekibe uyum sağlamasına odaklanır. Kişinin sorumluluklarını nasıl üstleneceği, kimlerle birlikte çalışacağı ve yaptığı işin bütüne nasıl katkı sağladığı bu süreçte netleşir. Bu nedenle onboarding tek seferlik bir anlatım değildir. Zamana yayılan, kişiye göre şekillenen ve adım adım ilerleyen bir süreçtir.
Bu fark göz ardı edildiğinde, çalışan gerekli bilgileri almış olsa bile kendini sürecin dışında hissedebilir. Ne yapacağını bilir, ancak yaptığı şeyin genel resimdeki yerini tam olarak göremez. Bu da bağlılığın zamanla zayıflamasına yol açar.
Oryantasyonun Sınırları Nelerdir?
Oryantasyon, yeni başlayan biri için gerekli bir ilk adımdır. Temel bilgileri verir, belirsizliği azaltır ve ilk günlerin daha sistemli geçmesini sağlar. Ancak çoğu zaman burada durulur. Formlar doldurulur, kurallar anlatılır, sistemlere giriş yapılır ve süreç tamamlanmış kabul edilir.
Sorun şu ki, oryantasyon çoğunlukla tek yönlüdür. Anlatılır, dinlenir ve geçilir. Kişinin bu bilgilerle ne yapacağı, nasıl bir yol izleyeceği ya da ekibin içinde nasıl ilerleyeceği çoğu zaman netleşmez. İlk günler sorunsuz geçse bile, ilerleyen haftalarda “Benden tam olarak ne bekleniyor?” sorusu zihni kurcalar.
Oryantasyon çoğu zaman herkese aynı şekilde uygulanır. Ancak bu standart yaklaşım, herkesin sürece aynı noktadan başlamadığını çoğu zaman göz ardı eder. Bu farklar dikkate alınmadığında, kişi yalnızca kuralları öğrenmiş olur kendini kurumu doğal bir parçası gibi hissetmez.
Burada onboarding süreci tamamlayıcı bir rol üstlenir.Oryantasyonun bıraktığı yerden devam eder ve süreci anlamlı hâle getirir. Kişiye zaman tanır, soru sormasına alan açar ve rolünü adım adım netleştirir. Oryantasyon “nasıl” sorusuna cevap verirken, onboarding “bundan sonra ne olacak?” sorusunu ele alır.
Oryantasyon ve Onboarding Neden Birlikte Düşünülmeli?
Oryantasyon ve onboarding birbirinin alternatifi değildir. Aksine, aynı sürecin farklı aşamalarını temsil eder. Oryantasyon, yeni başlayan kişiye çerçeveyi sunar; onboarding ise bu çerçevenin içinde nasıl ilerleyeceğini gösterir. Biri olmadan diğeri eksik kalır.
Sadece oryantasyona odaklanıldığında, çalışan neyin nasıl işlediğini öğrenir ancak bu bilgileri günlük pratiğe nasıl taşıyacağını her zaman netleştiremez. Kurallar bilinir, sistemler tanınır, fakat bu bilginin rolün içine nasıl yerleşeceği belirsiz kalır. Süreç yüzeyde tamamlanmış görünür, ancak içi doldurulmamıştır.
Onboarding ise oryantasyonda aktarılan bilgiyi zamana yayarak anlamlandırır. Kişinin rolünü adım adım sahiplenmesini, ekip içindeki yerini görmesini ve sorumluluklarını daha net kavramasını sağlar. Bu yüzden onboarding, oryantasyonun yerine geçen bir süreç değil; onun devamı ve tamamlayıcısıdır.
Bu iki sürecin birlikte düşünülmesi, güçlü bir başlangıcın temelini oluşturur. Oryantasyon yön gösterir, onboarding ise o yönde ilerlemeyi mümkün kılar. Ayrı ele alındıklarında eksik kalan bu yapı, birlikte kurgulandığında hem çalışan hem de kurum için daha sağlam ve sürdürülebilir bir başlangıç yaratır.
JetHR ile Oryantasyon ve Onboarding Süreçlerini Nasıl Dijitalleştirebilirsiniz?
Oryantasyon ve onboarding, işe alım sonrasında başlayan; bilgilendirme, adaptasyon ve erken dönem değerlendirme aşamalarını kapsayan bir süreçtir. Bu sürecin e-posta, doküman ve farklı sistemler üzerinden ilerlemesi, süreç bütünlüğünün korunmasını ve sağlıklı takibi zorlaştırır.
JetHR, insan kaynakları süreçlerini uçtan uca tek bir platformda dijitalleştiren bir insan kaynakları yönetimi çözümüdür. Oryantasyon ve onboarding sürecinde ihtiyaç duyulan işlevler, JetHR’ın İşe Alım Yönetimi, Mentörüm ve 2–6 Aylık Performans Yönetimi modülleri üzerinden merkezi bir yapı içinde yürütülebilir.
JetHR hakkında daha fazla bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
